1	SINIFTA VAKA ÇALIŞMALARI Kevin Branch BHSc.PHC, ACP Professor Cambrian College Sudbury, Ontario, KANADA
2	NEDEN VAKA ÇALIŞMASI Öğrencinin, doğru(gerekli, uygun) bilgiyi ve beceriyi hatırlamasına yardımcı olur Öğrencinin, sorunu bulma ve çözme becerilerini geliştirmesine yardımcı olur Öğrencinin, sentetik, anaIitik ve diagnostik (çözümleyici ve tanı koyucu) düşünme becerilerini geliştirir Değerlendirme yöntemlerinin (muayene tekniklerinin) önemini kavramasına yardımcı olur Tedavi yöntemlerinin yada patofizyolojik durumların tanınmasının önemini kavramasında yardımcı olur Öğrencinin, konuları hasta sunumu ve değerlendirme yöntemleri yoluyla öğrenmesini sağlar
3	İYİ BİR OLGU SUNUMUNUN SAĞLADIĞI KAZANÇ NEDİR? İyi bir olgu bir öykü anlatır; bu öykü İlginçtir Senaryo ile ilgilidir Bir başlangıca sahiptir Ortasına gelindiğinde halen konu ile ilgilidir Öğrencinin sonuca yönelik katkılar yapmasına olanak verir
4	"İyi bir vaka günceldir" İyi bir vaka günceldir Öykünün güncel sorunlar içermesine özen gösterilmelidir Sorun önemli hale getirilmelidir İyi bir vaka merkezdeki karakterlerle empati yapılmasını sağlar Öyküyü kişiselleştirmek üzere empati yapılmalıdır Birden çok hastalı senaryolara gerçek yaşamı yansıtan durumlar ilave edilmelidir, özellikle de çocuklar eklenmelidir Öğrencilerin aldıkları tedavi kararlarını tartışmasına olanak sağlanmalıdır Öğrenciler hastaları duygularıyla mı yoksa gerçekçi olmayan iyimserlikle mi tedavi ediyorlar ?
5	"İyi bir öykü okuyanla ilgilidir" İyi bir öykü okuyanla ilgilidir Öğrenciye yabancı olmayan olayları içerir Öğrencinin her zaman için karşılaşacağı olayları içerir Öğrenciyi kişilerle ilgili olaylara katılma konusunda cesaretlendirir İyi bir vakanın eğitimbilimsel yararı olmalıdır Vaka hangi işlevlere yönelik ? Öykünün ana fikri (hedefi) ne ? Bunu başarmanın daha iyi yolu var mı ? Bu vaka öğrencilerin düşünme becerilerini artırır mı ?
6	"İyi bir vaka tartışmaya zemin..." İyi bir vaka tartışmaya zemin hazırlar (çelişkileri ortaya çıkarır) Vaka tersine çevrilebilir Tedavi tersine çevrilebilir İyi bir vaka karar vermeye zorlar Mutlaka ikilem yaratan bir sorunu çözmeye gereksinim duymaz Öğrenciye vakadaki acil durumun ve hayati tehlikenin fark edilmesini öğretir Öğrencilerin, karar vermesine olanak tanır
7	"İyi bir vaka geneldir" İyi bir vaka geneldir Özelleştirilmemelidir Merak uyandırmalıdır Küçük yada lokal bir sorun halinde olmalıdır Normal nüfusa ve onların beklentilerine göre hazırlanmalıdır İyi bir vaka kısadır Konuyu anlatıp ve tartışmaya olanak sağlamalıdır Öğrencilerin tartışmasını başlatacak kadar ilginç olmalıdır Bazı bilgiler vermelidir ve bir dizi soruya neden olmalıdır
8	HİKAYE ANLATMAYA KARŞILIK VAKA ÇALIŞMASI Aralarındaki fark……… Öğrenci girdileri Öğrenci çözümlemeleri Öğrenci mantığı Öğrenci kararları Bunlar bir dizi ifadeye dayanan veya azar azar tanıtılan olgulara dayanmaktadır
9	VAKA ÇALIŞMASI Nokturnal dispnesi olan 65 yaşındaki erkek hasta için çağrıldınız Hasta yatağın köşesinde oturuyordu Hastanın oldukça endişeli, soluk ve terli olduğunu fark ettiniz Hasta saat 02.30 da solunum güçlüğü nedeniyle uyanmış Şimdi saat 03.00 Hasta ilacını almış – yararı olmamış Hastanın üç yastıkla yatmış olduğunu fark ettiniz
10	"Bundan sonra ne yaparsınız ?" Bundan sonra ne yaparsınız ? Yaşamsal bulguları değerlendirirsiniz KB 190/110 mmHg; N 146/dak düzensiz; S 22/dak yüzeysel; cilt soluk ve terli Tıbbi öyküsünü alırsınız Hasta konuşamıyor;şifonyer üzerindeki ilaçlarını işaret ediyor: Digoxin, furosemide, asa, captopril, potassium, salbutamol Bu ilaçlar ne işe yarıyor ? Kardiyak glikosit, diüretik, pıhtılaşmayı önleyici, ace inhibitörü, potasyum destekleyici, bronkodilatör
11	"Hastanın olası hastalığı (hastalık..." Hastanın olası hastalığı (hastalık öyküsü) nedir ? Konjestif Kalp Yetmezliği(KKY) Muayene sonucunuz…. A – açık B – güçlükle gerçekleşiyor C – güçlü, düzensiz radyal nabız Trakea orta hatta, JVD var Yardımcı kaslar solunuma katılıyor, diyafragmatik solunum var Her iki akciğerde alt loblarda solunum sesleri duyulmuyor üstlere doğru raller var Karın yumuşak ve pelvis/sırt normal Alt bacaklarda çukur oluşturan ödem (++++) var
12	"Bundan sonraki yapacaklarınız ?" Bundan sonraki yapacaklarınız ? Maske ile % 90-100 oksijen Kardiyak izlem DAKŞ, IV sıvı KARDIYAK İZLEMDE GÖRÜLEN:
13	"KKY nin patofizyolo..." KKY nin patofizyolojisi nedir ? Neden genellikle gece ortaya çıkmaktadır? Neden hastada JVD var? Yataktaki üç yastığın anlamı nedir ? Bu sorular tartışmayı teşvik eder.
14	"En iyi tedavi yöntemi nedir..." En iyi tedavi yöntemi nedir ? Nitrogliserin 5 mg dilaltı, 5 dakika ara ile 3 kez Furosemide 80 mg IV Morfin sülfat 2.0 - 5.0 mg IV, 5 dakika ara ile
15	"Hastaya salbutamol verilmeli midir?" Hastaya salbutamol verilmeli midir? Neden ? Hasta hangi aşamada intübe edilmelidir, oral yoldan mı nazal yoldan mı ? Neden ? Bu sorular ve daha başkaları cevap vermeyi cesaretlendirecek ve tedavi yöntemlerinin tartışılmasını teşvik edecektir.
16	SONUÇ Vaka çalışmaları gerçekçi ve ilginç konulardan oluşur. Vaka çalışmaları öğrenilen konularla ilgilidir, eğitimbilimsel açıdan yararlıdır, karar vermeyi teşvik edicidir ve kısadır. Öğrenciler vakanın sonunu hiçbir zaman baştan çıkarsamamalıdır ki sihri bozulmasın. İki tartışma hiçbir zaman birbirinin aynı olmamalıdır.
17	"Sonuç öğreticinin ellerindedir." Sonuç öğreticinin ellerindedir. Öğrenciler tedavi ve bilgi aşamalarında kendilerini değerlendirebilirler. Vaka çalışmaları öğrenmeyi meydan okuma ve eğlence haline getirebilir. Vaka çalışmaları öğrenciyi düşünmeye teşvik eder.
18	"VAKA ÇALIŞMALARININ" VAKA ÇALIŞMALARININ KARŞISINDA KURAMSAL DERSLER VAKA ÇALIŞMALARI KAZANIR Hem öğrenciler hem de okul açısından
19