ÖĞRENME – ÖĞRETME – ÖĞRETİM – EĞİTİM

ÖĞRENME: a) Bireyin davranışında değişiklik olması

                     b) Yaşantı sonucunda meydana gelmesi

                          (uyku, büyüme, olgunlaşma, ilaç, yorgunluk vb. sonucu değil!)

                          c) belli bir süre kalıcı olması ( geçici değil!) [1]

ÖĞRETME: herhangi bir öğrenmeye rehberlik etmek 

öğretme sürecinde : öğrenen + öğreten + öğrenilen vardır

Öğretme faaliyetleri öğrencinin gücünü aşmamalı; hazır bulunuşluk (bilgi, zeka, yetenek, ilgi, alışkanlık, tutum, değer) düzeyine uygun olmalıdır. Aksi halde istenmedik ürünler ortaya çıkar 

ÖĞRETİM : Öğrencilerin belirli davranışları kazanabilmesi için düzenlenen planlı etkinlikler sürecidir.

Öğretim, Hedefe ve Öğrenciye yönelik olmalıdır.

Öğretim;

1. süreçtir
2. planlıdır
3. öğrenciyi geliştirmek, öğrenciye bir şeyler kazandırmak amacındadır
4. öğrenmenin başlatılması ve sürdürülmesi etkinliklerini içermektedir.

Öğretim Sisteminin Öğeleri:

1. Öğrenci
2. Öğretmen
3. Hedefler
4. Öğrenme-Öğretme Süreçleri
5. İçerik

SİSTEM: ortak bir amaç doğrultusunda etkileşimde bulunan bileşenler ya da öğeler  takımı. (Bakınız "Program Geliştirme Süreci sayfasındaki Eğitim Sistemi")

                 >>>   Girdi ® Süreç  ® Çıktı  [2]

EĞİTİM :

Öğrenme, beyinde fiziksel uyarımlar sonucu oluşan biyokimyasal değişikliklerdir.

EĞİTİM: fiziksel uyarımlar sonucu beyinde istendik biyokimyasal değişiklikler oluşturma sürecidir. (Sönmez,2001:2).

İSTENDİK >

 -    istendik değişiklikler ?

-          istenmedik değişiklikler ?

-          İstendiğin ölçütü (herkes, toplum, dönem vs için) aynı mıdır ?

-          Ölçüt varsa bunlar nelerdir, nasıl belirlenecektir ?

SÖZLÜK :

Yaşantı: İnsanın diğer insanlarla ve çevresiyle etkileşiminin bireyde bıraktıklarıdır.

Süreç: Bir ürünün oluşumunda yer alan etkinlikler bütünü ya da belirli hedefe yönelik işlemler dizisi; birikik, ucu açık, tutarlıya doğru gelişen dirik bir örüntü

Davranış: Organizmanın etkiye karşı gösterdiği tepki ya da tepkiye karşı gösterdiği etkidir.[3]

Hedef: varılmak istenen nokta.

Eğitimde hedef: kişide gözlenmesi kararlaştırılan istendik özelliklerdir (bilgi, beceri, değer, ilgi, tutum, güdülenmişlik, kişilik vb).

Ölçüt: “karar vermede temel alınan nesnenin gözlenip ölçülebilir her özelliği” şeklinde tanımlanabilir.

Taksonomi: istendik davranışların basitten karmaşığa, kolaydan zora, somuttan soyuta, birbirinin koşutu olacak şekilde aşamalı sıralanmasıdır. Öğrenilmiş davranışlar beyinde kodlanmaktadır.

1. Kamile Ün Açıkgöz, Etkili Öğrenme ve Öğretme,s:6-16
2. Kamile Ün Açıkgöz, Etkili Öğrenme ve Öğretme,s:9-13
3. Demirel, Kaya; Öğretmenlik Mesleğine Giriş, s:1-14 

ETKİLİ ÖĞRENMENİN GERÇEKLEŞEBİLMESİ (İSTENDİK HEDEFLERE ULAŞMAK) İÇİN YAPILABİLECEK BİRŞEYLER VAR MI?

Araştırmalar her gün biraz daha fazla veriler ortaya koymaktadır. Öğrenme öğretme süreçleri incelenmekte ve çok çeşitli yol ve stratejiler keşfedilmekte ya da ortaya konulmaktadır. Benim bulabildiğim bir kaç küçük ipucu belki işinize yarayabilir. Son zamanlarda gündemde çoklu zeka kuramı var. Çoklu zeka kuramı, her insanın farklı beyin yapısına sahip olduğunu dolayısıyla, sahip olunarı zekaların da çok çeşitli olduğunu öne sürmektedir. Herkeste bu zekaların varolabildiğini, ancak farklı kişilerde zekalardan birinin ya da birkaçının baskın olduğunu; dolayısıyla, bu zekaları onların öğrenme biçimini de etkilediği yönünde bilgiler verilmektedir. Eğer bu zekaların farkında olur ve öğrenme ya da öğretme etkinliklerinizi bu doğrultuda düzenlerseniz her bireyin öğrenme başarısı artacak, bir yerde başarısızlık olmayacak. Her birey kendi yetenekleri doğrultusunda bilgiye ulaşacak ve öğrenme gerçekleşecektir. Howard Gardner'e göre zeka çeşitleri: 1) Sözel/dilsel zeka: kendini ifade edebilme, kendi dilini ve yabancı dili kullanma yeteneği; 2)Mantıksal/matematiksel zeka: sayı ya da sembollere hakimiyet, mantıkçı gibi düşünme, neden sonuç ilişkilerini keşfetme yeteneği; 3)Görsel/uzaysal zeka: görsel algıları ve zihinde temsil etme yetileri güçlüdür; 4)Bedensel/duyusal zeka: kas ve sinir sisteminin eşgüdümlü çalışmasını sağlayan, rol yapma, dans etme, spor, ameliyat gibi becerileri sağlayan yetenektir; 5)Müzik/ritmik zeka: sesleri tanıma ve onlara duygusal tepki verme yeteneğidir, müzikle düşünmeyi tercih ederler; 6)Kişilerarası(sosyal) zeka: iletişim kurma ve empati yapabilme yeteneğidir; 7)Kişisel(duygusal) zeka: kişinin kendisini tanıma anlama yeteneğidir; 8)Doğa zekası: canlı ve cansız varlıkların özelliklerini kavrama yeteneğidir.

Bana göre, bu zekaların farkında olan öğretici ders programını ona göre düzenlerse ya da öğrenci bu özellikleri yönünde ders çalışırsa daha başarılı olur.

Yeni Zelanda'daki Lincoln Üniversitesinden emekli öğretim elemanı  Neil D. FLEMİNG, bu çoklu zeka kuramından yararlanarak VARK öğrenme biçimini geliştirmiştir. 18.04.2003 tarihinde DEÜ' nde verdiği derse katıldığımda edindiğim bazı bilgileri sizlerle paylaşmak istiyorum. Daha fazla bilgi için  http:/www.vark-learn.com sitesine girmenizi öneririm.

VARK sisteminde görsel,işitsel, okuma/yazma ve duyusal algılamalar ele alınmıştır. Geliştirilen sorulara vereceğiniz yanıtlar sizin hangi özelliğinizizin ağır bastığını dolayısıyla da öğrenme ya da öğretme tercihlerinizi belirlemektedir. Fleming'e göre öğrenme aşamaları : 1. Hatırlıyorum, 2. Açıklayabiliyorum, 3. Uygulayabiliyorum, 4. Öğrendiklerimle bütünleşebiliyorum.
Yine Fleming'e göre, "neden öğrenme gerçekleşir?" sorusunun yanıtları: 1. Benim için önemli bir konuydu, 2. İnandığım bir konuydu, 3.Bilgi benim öğrenme tercihime uygun verilmişti, 4.Bu konu daha önce öğrendiğim konuyla ilişkiliydi, 5.Bu yeni öğrenmeyi kullanma fırsatım oldu. 

İşte Fleming'in geliştirdiği öğrenme sistemi :

The VARK Questionnaire – Turkish Version

EN IYI NASIL ÖĞRENEBILIRIM?

Bu anket en iyi hangi yolla öğrendiğinizi belirlemeyi amaçlamaktadır. Tercih ettiğiniz belirli bir öğrenme tarzı (üslubu, biçemi) olacaktir. Bu kıismen sizin düsünce ve bilgileri algılama ve ifade etmedeki tercihlerinizi ortaya koyacaktır.

Tercihinizi en doğru ifade eden cevabı seçip yanındaki harfi daire içine alınız. Eğer size uyan birden çok seçenek varsa diğerlerini de işaretleyiniz. Yanıtı size uymayan soruları boş bırakınız.

Soruların tümünü yanıtladığınızda, işaretli olanların her bir harf için kaçar tane olduğunu belirleyip; puanlarınıza göre görsel, işitsel, yazı/okuma ve duyumsal olup olmadığınızı belirleyin

1. Yapacak daha iyi bir şey bulamadığınız birkaç dakikanız var, aşağıdakilerden hangisini yapmayı tercih edersiniz?
   1. Boşluğa bakmayı ya da bir şeyler karalamayı
   2. Kendi kendinizle veya birileriyle konuşmak
   3. Okumak için bir şeyler araştırmak
   4. Bir şeylerle uğraşmak, odadaki bir şeyleri düzeltmek yerini değiştirmek gibi 
2. ‘BAĞIMLI’ ya  da ‘ BAĞAMLI’ hangisinin doğru olduğundan emin değilsiniz. Bu durumda,
   1. Sözlüğe bakarsınız.
   2. Kelimeyi gözünüzün önüne getirerek doğru seçeneği bulmaya çalışırsınız.
   3. Kelimeyi içinizden seslendirirsiniz
   4. Kelimeleri birer kağıda yazıp katladıktan sonra birini seçersiniz

3. En iyi arkadaşınız için, sürpriz bir doğum günü partisi hazırlamak istiyorsunuz. Nasıl yaparsınız?
   1. Diğer arkadaşlarınızla konuşup, fikir alış verişi yaparak
   2. Yapacaklarınızı ve alacaklarınızı bir liste halinde belirleyerek.
   3. Parti için yapacaklarınızı beyninizde canlandırarak
   4. Arkadaşlarınızı davet edip, nasıl gelişirse ona razı olmak 
4. Aileniz için özel bir şey yapmak veya hazırlamak istiyorsunuz. Hangi yolu izlersiniz ? 
   1. Tarife (talimatlara) göre yapabileceğiniz bir şey seçersiniz 
   2. Fikir edinmek için kitap ya da dergilere başvurursunuz
   3. İyi tarif(yönerge) içeren el işi/becerileri kitaplarından yararlanırsınız
   4. Arkadaşlarınızdan fikir alırsınız
5. İki arkadaşla birlikte bir yaz tatili programına kabul edilmenizden dolayı çok mutlusunuz. Onları da ilgilendiren bu durumu nasıl düzenlersiniz ? 
   1. Program tanıtmını yerinde görmeleri için onları oraya götürürsünüz
   2. Programla ilgli  bulabildiğiniz her türlü broşür ve bilgiyi onlara gösterirsiniz
   3. Programdaki aktiviteleri hemen uygulamaya başlarsınız
   4. Programdaki her gün yapılacak olan faaliyetleri arkadaşlarınıza tek tek
6. Yeni bir CD çalar almaya karar verdiniz. Fiyatı dışında, kararınızı en çok hangisi etkiler?
   1. Satıcının, bilmek istediğiniz her şeyi size söylemesi
   2. Teyp hakkındaki okuduğunuz ayrıntılı bilgiler
   3. Kumandasıyla oynayıp, sesini dinlemek
   4. Çok güzel olması ve eve yakışması
7. Yeni bir bilgisayar (veya başka bir)oyunu öğrenmeye çalıştığınız zamanı bir hatırlayın. Nasıl kolay öğrenmiştiniz?
   1. Başkaları yaparken izledikten sonra
   2. Talimatları okuduktan sonra
   3. Birisin açıklamalarını dinledikten sonra
   4. Kendi kendinize uğraşarak (deneme-yanılma yoluyla)
8. Bir tiyatro oyunu sonrası, İngilizce dersi için proje hazırlamanız istendi. Aşağıdaki seçeneklerden hangisini tercih edersiniz? 
   1. Tiyatro oyunundan bir parçayı sınıfa okursunuz
   2. Oyundaki konuyu bir kartona çizerek duvara asarsınız
   3. Oyundan bir bölümü sınıfta oynarsınız
   4. Oyunu kendi sözlerinizle yazarsınız
9. Yeni bilgisayarınızın bağlantılarını yapacaksınız. İlk seçeneğiniz ne olurdu?
   1. Hemen paketi açıp, parçaları bir araya getirmek
   2. Bilgisayarla birlikte gelen kullanım kılavuzunu okumak
   3. Bir arkadaşınıza telefon ederek sormak
   4. Kullanım kılavuzundaki resimlere bakarak bilgisayarla karşılaştırmak 
10. İki arkadaşınıza yakındaki bir adresi tarif etmeniz gerektiğinde ne yaparsınız?
    1. Küçük bir kağıda adresin planını çizersiniz
    2. Adresi anlatmaya çalışırsınız .
    3. Adresi ayrıntılı olarak yazarsınız
    4. Onlarla birlikte giderek adresi gösterirsiniz
11. Dizinizle ilgili bir sorununuz var, en sevdiğiniz sporu yaparken ağrıyor. Doktorun bu konuda sizi bilgilendirmesi gerektiğinde aşağıdaki açıklamalardan hangisini tercih edersiniz ?
    1. Sorunun ne olduğunu tanımlasın
    2. Dizle ilgili yaygın olan sorunlar hakkında bilgi veren bir broşür veya yazı versin
    3. Şekillerle ne olduğunu anlatsın
    4. Bir diz maketi üzerinde ne olduğunu göstersin
12. Yeni bir film geldiğinde, gitmenizi sağlayacak veya önleyecek etken aşağıdakilerden hangisi olurdu?  
    1. Arkadaşlarınızın filimle ilgili yorumları
    2. Dergilerde okuduğunuz yorumlar
    3. Tanıtım filmini görmek
    4. Sevdiğiniz diğer filmlere benzemesi
13. Öğretmeninizin aşağıdaki seçeneklerden hangisini derste kullanmasını isterdiniz?
    1. Kitap veya ders notları
    2. Şemalar, tablolar, resimler ve slayt
    3. Alan gezileri, laboratuar çalışmaları, doğrudan uygulayarak ders yapma
    4. Tartışmalar ve misafir konuşmacılar

Dikkat: Aynı soru için birden fazla seçenek işaretleyebilirsiniz

Puanların Hesaplanması: Her bir harften kaçtane olduğunu hesaplayarak harfin karşısına yazın:

V è

A è

R è

K è

PUANLAMA YÖNERGESİ:

1. Harfleri en yüksek puanlıdan en düşük puanlıya doğru sıralayın (örnek: A=9, V=7, K=6, R= 1 gibi)

Böylece öğrenme tarzınızın ağırlıklı yönünü bulabilirsiniz:

Örnekler:

 3. örnekteki kişi hepsinden yararlanırken, 1. örnekteki kişinin öğrenme tarzı ağırlıklı olarak V(görsel)dir. 2. kişinin öğrenme tarzı ise VA (görsel-işitseldir)

ÖĞRENCİLER İÇİN (öğrenme özelliklerine göre) DERS ÇALIŞMA YÖNTEMLERİ

V (Visual) GÖREREK ÖĞRENENLER İÇİN:

• Haritalar
• Tablolar
• Grafikler
• Semboller
• Şemalar
• Broşürler
• Kelimelerin altını çizme
• Akış şemaları
• En önemli noktalar, püf noktaları
• Değişik renkler
• Resimler, posterler, slaytlar
• Sayfa üzerinde değişik düzenlemeler (bu liste gibi)
• Jest ve mimik kullanarak kelimeleri açık ve net ifade eden öğreticiyi dinlemek
• Daire içine almak

Ders notlarınızı 3:1 oranında özetleyerek, öğrenilebilir paketlere dönüştürün

• Tabloları grafiklere çevirin
• Fikirlerinizi resmetmeye çalışın
• Karmaşık süreçleri ve listeleri akış şemaları haline çevirin
• Yeni hazırladığınız sayfayı, hafızanızda kaldığı şekilde tekrar çizin
• Kelimelerin yerini sembollerle, resimlerle değiştirin
• Sayfanıza göz atın. Sayfanın şeklini, düzenini ve renklerini hafızanıza kaydedin
• Yukarıdaki tüm teknikleri kullanarak her bir sayfanızın farklı olmasını sağlayın

• Görsel bilgilerinizi kelimelere dökerek alıştırmalar yapın
• Sınav sorularını yazılı olarak yanıtlayın
• Ders çalışırken çizdiğiniz resimleri hatırlayın
• Bir şeyler çizin. Soruları yanıtlarken şemaları çizin.

Siz genellikle, bir nesneye bakarak anlarsınız. Renklerle, planlarla ve tasarımlarla ilgilenmektesiniz, böylece nerede olduğunuzu bilirsiniz. Şimdi büyük olasılıkla bir şeyler çizeceksiniz

A (Aural) İŞİTME YOLUYLA ÖĞRENENLER İÇİN:

• Derslere mutlaka katılın  
• Uygulamalara mutlaka katılın  
• Konuları diğer öğrencilerle tartışın
• Konuyu öğreticiyle tartışın  
• Edindiğiniz yeni fikirleri başkalarına açıklayınız/anlatınız  
• Kayıt cihazı kullanın (teybe kaydedin)
• Konuyla ilgili ilginç örnekleri, hikayeleri(öyküleri), şakaları… vb. hatırlayın(anımsayın)
• Konu anlatımı sırasında orada bulunmamış olan kişiye gösterilen resimleri, şemaları vd görsel  bilgileri aktarın  
• Ders esnasında yazdığınız notlar arasında boşluk bırakınız; daha sonra hatırlatmaları yazmak üzere  

Ders notlarınızı 3:1 oranında özetleyerek, öğrenilebilir paketlere dönüştürün

• Büyük olasılıkla, dinlemekten yazmaya fırsatınız olmayacağından yeterli ders notunuz da olmayacaktır. O nedenle ya kitaptan ya da arkadaşlarınızla konuşarak ders notlarınızı oluşturun
• Özetlediğiniz notlarınızı sesli olarak okuyun ya da teybe okuyun sonra istediğiniz kadar dinleyin
• Ders notlarınızı sizin gibi işitsel olan kişiye açıklayınız
• Öğrendiklerinizi kendi kendinize veya arkadaşınıza tekrar edin

• Öğreticiyle sınavdaki cevaplarınız hakkında konuşun  
• Dersinizi seslendirin ve yazın  
• Fikirleri hatırlamak amacıyla sessiz ortamlarda çalışın  
• Eski sınav sorularını yazarak yanıtlayın  
• Yanıtlarınızı seslendirin  

Siz bu sayfadaki bilgileri okumak yerine size anlatılmasını tercih edersiniz. Size göre yazılı kelimeler işittikleriniz kadar değerli değildir. Ve siz muhtemelen bunları gidip birilerine anlatacaksınız.

R (Read/Wrıte) : OKUYARAK/YAZARAK ÖĞRENENLER İÇİN:

• Lısteler  
• başlıklar
• sözlükleri kullanma
• imla kılavuzları ve diğer yardımcı sözlükleri kullanma  
• tanımlar
• ders notları  
• kitaplar  
• okuma- kütüphane  
• derste tutulan notlar
• websiteler (ağsiteleri) veağsayfaları (webpage)  
• kelimeleri yerinde kullanan ve cümlelerinde birçok bilgi veren öğreticiler ve onların ders notları  
• denemeler, raporlar  
• elle yapılan işler (hesaplama ve laboratuar çalışması)

Ders notlarınızı 3:1 oranında özetleyerek, öğrenilebilir paketlere dönüştürün.

• Kelimeleri tekrar tekrar yazın  
• Ders notlarınızı sesizce tekrar tekrar okuyun  
• Fikirleri, kuralları ve ilkeleri kendi cümlelerinizle yazmaya çalışın
• Şemaları, grafikleri belirli bir olguya göre düzenleyin  
• Tepkimeleri(reaksiyonları), işi ya da hareketi, şemaları, tabloları, akış çizelgelerini kelimelere/cümlelere
• Düzenlediğiniz listenizin çoktan seçmeli soru olarak hazırlandığını düşünün ve ona göre birinin diğerinden farkını nasıl bulacağınızı/ayırt edeceğinizi belirleyin

• Sınavda sorulabilecek soruları yazarak yanıtlayın  
• Çoktan seçmeli sorularla alıştırma yapın  
• Konuyla ilgili paragraflar yazın, başlangıcı ve sonucu olan  
• Kendi listenizi oluşturun (a,b,c,d,1,2,3,4).
• Cümlelerinizi bir aşama düzenine göre sıralayın ve püf noktalarını belirleyin
• İnternette yeni fikirler araştırın ya da eski fikirlerin iyi olduğunu onaylayın

.

 K (Kınesthetıc) HİSSEDEREK/DUYULARIYLA ÖĞRENENLER İÇİN:

• Tüm duyularınızı kullanırsınız: görme, dokunma, tatma, koklama, işitmek gibi…
• Alan/ konu ile ilgili geziler
• Deneme yanılma
• İlkeleri açıklayan örnekler
• Sergiler, canlı/cansız örnekler, fotoğraflar…
• Hesaplama gibi elle yapılan işler
• Laboratuar veya uygulamalı çalışmalar
• Öğreticinin günlük yaşamdan verdiği örnekler
• Konuyu anlamak üzere bazı şeyler yapmaya ihtiyacınız vardır
• Reçetelere – sorunların çözümüne, önceki sınavın sorularına ihtiyacınız vardır
• Taş çeşitlerini, kabukları, bitkileri, kemikleri veya anlaşmaları birktirirsiniz
• Örnekleri dinlemek sizin için önemlidir, konuların aklınızda kalması için kilit görevi yaparlar

Ders notlarınızı 3:1 oranında özetleyerek, öğrenilebilir paketlere dönüştürün

• Öğreticinin ders notları yetersiz kalabilir, çünkü konular somut veya konu ile ilgili olmayabilir
• Ders notlarınızı sizin gibi K özelliği olan arkadaşınızla konuşun
• Gerçekleşmiş olayları hatırlayın
• Özetlerinize mümkün olduğunca fazla örnek yerleştirin. İlke ve kavramları anlamak üzere,  vaka çalışmalarını ve uygulamaları hatırlayın
• Fikirleri anlamak üzere, resim ve fotoğraf kullanın
• Laboratuar çalışmalarınızı ya da laboratuar defterinizi tekrar gözden geçirin
• Deneyleri ve alan gezilerini hatırlayın

• Ders çalışırken sınavdaymış gibi davranın
• Önceki sınavın sorularını yanıtlarken mümkün olduğunca fazla örnekler kullanın
• Soruların yanıtlarını yazılı olarak hatta paragraflar halinde çalışın. Yazmaktan kaçınmayın.

ÖĞRETİCİLERİN, ÖĞRENCİLERİNE ÖNEREBİLECEKLERİ BAZI "ETKİLİ ÖĞRENME STRATEJİLERİ"

STRATEJİ: Bir şeyi elde etmek için izlenen yol; bir amaca ulaşmak için geliştirilen bir planın uygulanması, olarak tanımlanabilir.

ÖĞRENME STRATEJİSİ: Öğrencinin öğrenme sırasında kullandığı; öğrencinin kodlama sürecini etkileyen davranış ve düşüncelerdir.

ETKİLİ ÖĞRENME STRATEJİLERİ:

Öğrenilen konularla ilgili olarak;

1. Yazarın ya da konuşmacının söylediklerini anlamaya çalışma
2. Ayrıntılı bilgileri kısaltma
3. Karmaşık cümle ya da anlatımı basitleştirme çabaları
4. Benzerlikleri bulma
5. Farklılıkları bulma
6. Bir çok kez tekrarlayarak gözden geçirme
7. Gözünde canlandırma
8. Çıkarımlarda bulunma (tahmin, sunma, genelleme gibi) 
9. Öğrenme sürecinde etkili olduğunu hissetme
10. Kendi ifadesiyle anlatma
11. Sınıflandırma
12. Özetleme
13. Örnek verme
14. Açıklama yapma
15. Başkasına öğretme
16. Bir başkasına öğrettiğini düşünme
17. Öğrenilenle ilgili düşünce üretme
18. Düşüncelerini kanıtlamaya çalışma
19. Soruları yanıtlama
20. Soru çıkarma
21. Örnek isteme
22. Anlamlı yerlerin altını çizme
23. Önemli yerleri not alma
24. Eksikliklerini fark etme
25. Konuyu nasıl öğrenebileceğini düşünme
26. Kendi kendine ne kadar öğrendiğini kontrol etme
27. Önceki öğrendikleri ile şimdiki öğrendikleri arasında bağ kurma
28. Neden-sonuç ilişkilerini bulma
29. Şema, grafik gibi şekillerle gösterme

Kaynaklar:

1. Kamile Ün Açıkgöz, “Etkili Öğrenme ve Öğretme”, 2000, İzmir, s:55, 64-65.
2. Nuray Senemoğlu, “Gelişim, Öğrenme ve Öğretim”, 2001, Ankara, s: 559-580.

Başa Dön