• Giriş
  • Karnın Anatomisi
  • Ağrı Çeşitleri
  • Sık Karşılaşılan Tıbbi Sorunlar
  • Akut Batın
  • Kanamasız Karın Acilleri
  • Kanamalı Karın acilleri
  • Öyküyü İngilizce Sor

    •  

     

    KARIN AĞRILI HASTANIN DEĞERLENDİRİLMESİ

     

    GİRİŞ

     

    İLK  DEĞERLENDİRME :

    Tüm vakalarda  olduğu gibi AVPU ve ABC değerlendirilir. Sonra karın ağrılı hastaya özgü değerlendirmeye geçilir :

    1. Ağrı (PQRST)

    2. SAMPLE [HİKAYE ; H: hastalıkları(P), İ: ilaçları(M), K: çağrıya neden olan kaza veya hastalık (E), A: Alerjileri, Alışkanlıkları (A), Y: yediği/içtiği(L),  E: Emareler/belirti/bulgular (S)]

    3. Kanama 

    4. Bulantı-kusma

    5. Halsizlik, deri rengi

    6. Barsak alışkanlıkları

    7. Üriner bulgular

    8. Ateş,üşüme (titreme)

    9. Kardiyo - pulmoner semptomlar  

    1-  P → Ağrıyı artıran azaltan etkenler var mı?

             > Ağrıyı azaltmak üzere hasta pozisyon arayışında mı?

         Q → Nasıl bir ağrı : batıcı, yırtılır gibi, kramp girmiş gibi, yangılı, sancılı, sinsi (künt) ?

    NOT: Ağrıyı hastanın tanımladığı şekilde rapora yazın ; bıçak saplanır veya iğne batar gibi vs

         R → Ağrı yaygın mı / lokalize mi ?

             > Yansıyor mu / yayılıyor mu ?

         S → Hafif mi, dayanılacak gibi mi, dayanılamayacak kadar şiddetli mi ? 

    NOT : 65-70 yaşlarında ağrı eşiği daha yüksek olduğundan yanılmayın ! Hafif bir ağrı ciddi bir sorunun habercisi olabilir.

          T → Ne zaman başladı

             > Aniden mi başladı, giderek artan bir ağrı mı?

             > Sürekli mi, sabit mi, aralıklarla mı geliyor,  kramp tarzında mı?

             > Ağrı ile birlikte bayılma, bulantı, kusma vb görülüyor mu?

     

    2-   H→ Şimdikinin benzeri yakınmaları daha önce olmuş mu ? Evetse sonuç ne olmuş?

              → Kalp hastalıkları, KOAH, hipertansiyon, diyabet, karaciğer hastalıkları, ülserler, idrar yolu enfeksiyonları,

                 batın ameliyatı, geçirilmiş aorta abdominalis anevrizması gibi yakınmaları var mı ?

          İ → Abdominal yakınmaları için kullandığı ilaç/lar  var mı?

         → Başka nedenlerden dolayı sürekli veya geçici olarak kullandığı ilaçlar var mı ( aspirin, gripin, doğum kontrol hapı gibi)

          K→ Ambulansı çağırmaya neden olan yakınma nedir, nasıl başlamış?

          A→ Alerjileri var mı, sigara – içki alışkanlığı var mı?

          Y→ En son  ne zaman, ne yemiş / içmiş, ne kadar yemiş / içmiş (iştahı nasıl) ?

          E→ Belirti ve bulgular – vaka hazırlarken ilk muayenedeki veriler olduğundan “S” yi yazmaya gerek yok. 

     

    3-   Kanama var mı > ağızdan ( balgamda mı, köpüklü mü, kahve telvesi gibi mi ?), rektumdan (taze kanlı, zift

                                         gibi siyah ve parlak?) vajen, idrar yolu ? 

                                      > kanama sızıntı şeklinde, hafif, aşırı miktarda ?

                                      > kanamanın rengi parlak kırmızı mı, koyu mu ?

    4-    Bulantı – kusma > Ne zamandan beri var ?                               

                                        > Ağrı ile bağlantılı mı ?

                                        > Kusmuğun rengi, miktarı, özelliği, kokusu ?

                                        > Dehidratasyon var mı?

    5-   Deri rengi > Sklera ve deride sarılık var mı ? Ne zamandan beri var ?

           Halsizlik   > Ne zamandan beri var ? 

     

    6-   Barsak alışkanlıkları > Herhangi bir değişiklik, kabızlık, ishal var mı?

     

    7-   Ateş / üşüme / titreme > Enfeksiyon durumunda ortaya çıkar

     

    8-   Üriner bulgular > Dizüri (yangılı idrar), hematüri, poliüri, pollaküri, anüri  var mı?  

                                           

    9-   Kardiyopulmoner semptomlar >  Çocuklarda Pnömoni karın ağrısına neden olabilir

                                                     >  Myokard infarktüsü karın ağrısına ve kusmaya neden  olabilir. Öncelikle bunların olmadığı saptanmalıdır.

     

    İKİNCİ  MUAYENE :

     

    1-  BAK > Karında şişlik, çökme, ameliyat izi, (travmada CLAP bulguları)

     

    2-  DİNLE > Barsak seslerini. Ortam sessizse ve hastanın durumu acilen nakletmeyi gerektirecek kadar kötü değilse dinlenir. Barsak seslerinin alanda dinlenmesi acil bakım açısından bize bir fayda sağlamayacağından vakit kaybetmeye değmez. Ancak hastanın durumu ve ortam uygunsa hastane tedavisinde değerli bir bilgi olabilir. Göbeğin hemen altından steteskopla dinlenir. Dakikada 5 – 10 kez çağıldayan ses olarak duyulur.

    Dakikada 5 altında olması barsakların hipoaktif, 10 üzerinde ise hiperaktif olduğunu gösterir. Genellikle barsak tıkanmalarında hipoaktif, ishallerde hiperaktif ses duyulur

     

    3-  HİSSET (PALPASYON) > Karın, göbek merkez alınarak, hayali dört bölmeye(kadrana) ayrılır. Soğuk olmayan ellerle, ani bastırmaktan (basınç oluşturmaktan) kaçınarak, eller birbirine ve karna paralel olarak tutularak parmak uçları ile muayene edilir. Hassas ya da ağrılı bölge en sona bırakılır.

     

    Rebound > Karna bastırdıktan sonra aniden ellerin çekilmesiyle oluşan şiddetli ağrıdır (şoka neden olabilecek kadar şiddetli ağrı olabilir). ALANDA MUAYENE YÖNTEMİ OLARAK  ASLA KULLANILMAZ !  Peritoneal iritasyon (örnek:peritonit) sonucu görülür.

     

    Muayene esnasında bakılacak batın özellikleri > Yumuşaklık, sertlik, gerginlik (muskular kasılma), tümöral veya atımlı kitle  (abdominal aorta anevrizması rüptürü belirtisidir), hassasiyettir

     

    4-  PRİAPİZM : Cinsel uyarı olmaksızın penisin devamlı ereksiyonudur. Nedeni genellikle lumbosakral bölgedeki omurga yaralanması veya batın içindeki hastalıklardır.

    Başa Dön

     

    KARIN / BATIN / ABDOMEN ANATOMİSİ

    Karın boşluğunun (abdominal kavitenin)

    ·        Üst sınırı èdiyafram

    ·        Alt sınırı è pelvis

    ·        Arka sınırı è lumbal omurlar

    ·        Ön sınırı è karın duvarı kasları

     

    PERİTON

    Karın boşluğunu çevreler

    ·        Çift katlıdır :

     Visseral periton

     Pariyetal periton

    ·        Karın boşluğunu ikiye böler:

     Peritoneal boşluk

     Retroperitoneal aralık

     

    SİNDİRİM SİSTEMİNİ OLUŞTURAN YAPILAR

    Sindirim sistemi = gastrointestinal / midebarsak sistemi

    ·        Ağız/ağız boşluğu

    ·       Dudaklar, yanaklar, dişetleri, dişler, dil

    ·        Farinks (Pharynx, boğaz)

    ·       Burun boşluğu ile lareks(gırtlak) arasında kalan soluk yoludur

    ·        Özefagus (yemek borusu) farinksle mide arasındaki sindirim borusu

    ·        Mide

    ·       Boşluklu sindirim organıdır

    ·       Yemek borusu ile gelen besinlerin dolduğu yerdir

    ·        İnce bağırsak

    ·       Mide ile çekum arasındaki kısımdır; duodenum(oniki parmak bağırsağı), jejenum ve ileumdan oluşur

    ·       Kan yoluyla, besinlerin vücuda emildiği yerdir

    ·        Kalın bağırsak

    ·       İleçekal kapaktan anüse kadar olan kısımdır  

    ·       Çekum, kolon ve rektumdan oluşur

    ·       Sindirim sisteminden salgılanan su buradan geri emilir

     

    SİNDİRİM SİSTEMİNE YARDIMCI YAPILAR

    ·        Tükürük bezleri

    ·       Tükürük salgısını yapar ve salgılanmasını sağlar

    ·       Kanallarla ağız içine açılır

    ·        Karaciğer

    ·       Sağ üst kadranda, büyük ve katı bir organdır

    ·       Safra yapar ve salgılar  

    ·       Vücuda gerekli proteinleri üretir

    ·       Pıhtılaşma faktörlerini üretir

    ·       Zehirli maddelerin zehrini etkisiz hale getirir

    ·       Glikojeni depolar

    ·        Safra kesesi

    ·       Karaciğerin hemen altında yer alır

    ·       Safrayı depolar

    ·        Pankreas

    ·       İç kısmından (endokrin pankreas ) kana insülin salgılar

    ·       Dış (ekzokrin pankreas) bağırsaklara sindirim enzimleri ile bikarbonat salgılar

    ·        Appendiks

    ·       Kalın bağırsağa yapışık, boşluklu oluşumdur, herhangi bir fizyolojik işlevi yok

    Başa Dön

     

    KARIN İÇİ ORGANLARI

    BÜYÜK KAN DAMARLARI

    ·        Aorta

    ·        Inferior vena cava

     

    KATI ORGANLAR

    ·        Karaciğer

    ·        Dalak

    ·        Pankreas

    ·        Böbrekler

    ·        Yumurtalıklar (Overler, kadınlarda)

     

    BOŞLUKLU ORGANLAR

    ·        Mide

    ·       Bağırsaklar

    ·        Safra kesesi ve safra kanalları

    ·        Üreterler

    ·        Mesane

    ·        Rahim (Uterus) ve Fallop tüpleri (kadınlarda)

     

     

    KARNIN KADRANLARINDA YER ALAN ORGANLAR

    SAĞ ÜST KADRAN

    ·        Karaciğer

    ·        Safra kesesi

    ·        Onikiparmak bağırsağı(Duodenum)

    ·        Enine (transverse) kolonun bir kısmı

    ·        Çıkan (assenden) kolonun bir kısmı

     

    SOL ÜST KADRAN

    ·        Mide

    ·        Karaciğer (bir kısmı)

    ·        Pankreas

    ·        Dalak

    ·        Enine (transverse) kolonun bir kısmı

    ·        İnen (dessenden) kolonun bir kısmı

     

    SAĞ ALT KADRAN

    ·        Çıkan bağırsak (kolon)

    ·        Appendiks

    ·        Yumurtalıklar

    ·        Fallop tüpleri

     

    SOL ALT KADRAN

    ·        İnen Bağırsak

    ·        Sigmoid kolon

    ·        Yumurtalıklar

    ·        Fallop tüpleri

     

     

    KARIN AĞRILARININ ÇEŞİTLERİ

    ·        Visseral(yaygın) ağrı

    ·        Somatik(organa ait) ağrı

    ·        Yansıyan ağrı

     

    VİSSERAL AĞRI

    ·        Periton ya da organ çeperinde ödem veya gerilme nedeniyle ortaya çıkan ağrıdır

    ·        Yayılan bir ağrıdır; nadiren, bir yerde hissedilir

    ·        Organın duyusal sinirleri tarafından, organdan uzak bir yerde algılanabilir

     

    SOMATİK AĞRI

    ·        Pariyetal(karın duvarındaki) peritonun veya diyafragmanın inflamasyonu (yangısı, iltihabı) sonucu oluşan ağrıdır

    ·        Keskindir (bıçak saplanır tarzda)

    ·        Yeri bellidir

     

    YANSIYAN AĞRI

    ·        Etkilenen (hasta) organın uzağında algılanan ağrıdır

    ·        Yansıyan ağrıya neden olan bazı hastalıklar

    ·       Pnönomi

    ·       Akut myokard infarktüsü

    ·       Erkek cinsel ve üreme organları (genitoüriner) sorunları

    KARIN AĞRILARININ OLASI NEDENLERİNİ ÖĞRENMEK İÇİN TIKLAYIN → 1 ,  2
    Başa Dön

    SIK KARŞILAŞILAN TIBBİ SORUNLAR

     

    DİSFAJİ (YUTMA GÜÇLÜĞÜ)

    Yutkunma esnasında hissedilen zorlanmadır. Özefagustaki herhangi bir tıkaçla oluşabilir. Bu tıkaçlar,

    ·        yabancı cisimler

    ·        tümörler

    ·        daralmalar,  olabilir

    Sternum boyunca özefagusta ya da boğazda ”bir şey yapışmış” hissi vardır. Birdenbire veya zamanla oluşabilir. Ağrısızdır. Genellikle önemli değildir, belirtilerin ciddiyeti altta yatan nedene (hastalığa) göre farklılık gösterir

    Genelde acil bakım gerektiren bir durum değildir.


         REGÜRJİTASYON
    Yarı sindirilmiş mide içeriğinin, (herhangi bir çaba harcanmadan)     istemli ya da istemsiz olarak ağza geri gelmesidir.

     

    KUSMA
    Mide içeriğinin dışarı atılması veya kusturma yoluyla dışarı çıkarılmasıdır    .

    • Genellikle önemli bir nedeni vardır (önemsenmelidir!)

    • Genellikle nedeni gözlenemez (gizlidir)

    • Kusma ile regürjitasyon ayırt edilmelidir

    • Önemsenmezse çok ciddi sorunlarla karşılaşılabilir; gözardı edildiği bazı durumlarda şoka neden olabilir

    • Yaralanmalarda çoğunlukla kusma da görülür

    KUSMANIN NEDENLERİ

    • Peritonit - ileus – obstrüksiyon

    • Mide mukozasının iltihabı veya iritasyonu

    • Bakteriler, viruslar, parazitler

    • Sindirilmiş tahriş edici (iritan) maddeler

    • Zehirler, ilaçlar, vb

    KUSAN HASTALARDA  ACİL BAKIM

    BİLİNCİ AÇIK HASTADA (AVPU àA) :
     - Yardımcı olun ( böbrek küvet/kusmuk torbası ve     ağzını çalkalamak için su verin). Acilen hastaneye götürün.
     

    BİLİNCİ KAPALI HASTADA (AVPU àV,P,U):
    - Soluk yolunun açık ve temiz kalmasını sağlayın, gerektiğinde aspire edin

    - Kusmuğu aspire etmesini (kusmuğun soluk yoluna kaçmasını) önleyin, mümkünse yan yatırın

    - Acilen hastaneye götürün

     

    KUSMUĞUN TEMİZLENMESİ; ASPİRE EDİLMESİ (ASPİRASYON İŞLEMİ)
    Yarı bilinçli, uykulu veya sarhoş kişilerde kusmuk, soluk alırken trakeaya, bronşlara girebilir     (aspire olabilir). Bunun sonucunda:

    - Bronşlarda ve trakeada yangı ve/veya iltihap oluşabilir

    - Bronşiyollerde ve alveollerde harabiyet oluşabilir

    - Akciğer iltihabı oluşabilir

    - O nedenle, bu gibi kişilerde her an kusmaya hazırlıklı olmalı ve hasta ihtiyaç duydukça aspirasyon yapılmalıdır(aspire edilmelidir).
    - Kusmaya eğilimli hastalarda, oksijenin nazal kanül ile verilmesi, doğru tercih olacaktır.

     

    HEMATEMEZ

    - Kusmuğun, kan içermesidir. Kusmukta;

    - Açık kırmızı renkli sindirilmemiş kan varsa, halen kanayan bir yara anlamına gelirken,

    - “Kahve telvesi gibi” tanımlanan koyu renkli (kahverengiye yakın bir renk) sindirilmiş kan varsa, kanama aktif olmayabilir

    - Her ikisinin de şoka neden olabileceği hatırlanmalıdır!.

     

    HEMATEMEZİN OLASI  NEDENLERİ:

    - Peptik ülser

    - Özefagus varisleri

    - Gastrit (alkol, ilaç, strese bağlı)

    - Kusma nedeniyle midede veya özefagusta yırtık oluşması

     

    HEMATEMEZ;

    Çok ciddi, bazen ölümcül bir lezyonun belirtisi olabilir. Hastaların çoğunda ağrı yakınması yoktur. Kanama, fazla miktarda, şiddetli ya da sızıntı şeklinde olabilir; kan sindirildiğinde kusmukta fazla görülmeyeceğinden hastanın yaşamsal bulguları hemorajik şok açısından sık takip edilmelidir

    Özellikle bilinci açık olmayan hastalarda kusmuğun aspire edilmesi olasılığına karşı uyanık ve hazırlıklı olunmalıdır

     

    HEMATEMEZDE ACİL  BAKIM

    • Alanda iç kanama durdurulamayacağından (kontrol altına alınamayacağından) hasta en kısa zamanda acil servise götürülmelidir

    • Bilinci açık olmayan hastada soluk yolunun açık olması ve açık kalması sağlanmalıdır

    • Şoka karşı önlem alınmalıdır

    • Kan kaybı tahmin edilmeye çalışılmalıdır

    İSHAL (DİYARE)

    Barsak içeriğinin (fekal maddenin) sulu halde ve sık aralıklarla vücuttan atılmasıdır.

     

    İSHALİN OLASI NEDENLERİ:

    - Anksiyete (endişe)

    - Barsak (bakteryel, viral, paraziter) infeksiyonları

    - Kolit

    - Kısmi barsak tıkanmaları

    İSHAL; ciddi bir sorunun uyarıcı belirtisi olabilir ; göz ardı edilirse, çok ciddi sistemik sorunlar ortaya çıkabilir. Genellikle çok yaygın olan bu yakınma basit bir tedavi ile giderilebilir.

    İshal nedeniyle hipovolemik veya metabolik şok ya da dehidratasyona bağlı sorunlar gelişmişse acil bakıma gerek duyulur, onun dışında acil bakım gerektiren bir olgu değildir.

     

    MELENA

    Dışarı atılan barsak içeriğinde (feçeste, dışkıda) sindirilmiş kanın olmasıdır. Yapışkan, katran gibi siyah renkli, yoğun ve kötü kokuludur.

    - Ciddi ve sürekli bir barsak kanamasının göstergesidir

    - Nedenin mutlaka bulunması gerekir

    - Göz ardı edilirse, ciddi kan kaybına ve şoka neden olabilir; o nedenle, hemorajik ve hipovolemik şok açısından hasta izlenmelidir

    - Acil bakıma ancak hemorajik veya hipovolemik şok gelişmişse gereksinim olur

     

    HEMATOŞEZİ

    Dışkıda kırmızı (taze, sindirilmemiş) kanın olmasıdır.
    NEDENLERİ:

    - Hemoroidler(basur)

    - Fissürler (yırtıklar)

    - Rektal/anal kanserler

    - Polipler

    - Divertiküler hastalıklar

    HEMATOŞEZİ; acil bakım gerektiren bir sorun değildir, o nedenle özel tedavi gerektirmez, vital bulguların takibi ve kanama miktarının tahmini önemlidir. Aşırı kanamaya nadiren rastlanır. Genellikle, hemen teşhis ve tedavi edilmesi gereken ciddi bir sorunun habercisidir.

     

    SARILIK

    Hastanın cildinin ve diğer dokuların sarı renk almasıdır. Özellikle beyaz ve pembe renkli dokularda daha belirgindir.
    Nedenleri:

    - Karaciğer hastalıkları (enfeksiyon vs)

    - Safra kesesinin tıkanması

    - Kan ile ilgili bozukluklardır (hemolitik anemi)

    SARILIK; acil bakım gerektiren bir olgu değildir. Genellikle, kısa zamanda tanı konularak tedavi edilmesi gereken, çok ciddi bir hastalığın habercisidir.

    Sarılık ellerde, sklerada, dilin alt kısmında ve konjuktivada belirgindir. Özellikle gözlerde daha çabuk fark edilir.

     

    KOLİK

    Herhangi bir boşluklu organın obstrüksiyonuna (tıkanmasına) bağlı olarak ortaya çıkan, karakteristik karın ağrısına kolik denilmektedir.

    • Aralıklarla gelen, keskin, gittikçe artan bir ağrıdır. Dayanılmaz bir seviyeye çıkarak pik (uç, tepe) yapar, organ duvarındaki kasların gevşemesiyle birden bire hafifler.

    NEDENLERİ:

    - Tümörler, yabancı cisimler, herniler, yapışıklıklar sonucu oluşan tıkanmalar (obstrüksiyon):

    - Gastroenterit sonucu oluşan hiperperistaltizm(bağırsağın aşırı çalışması)

    KOLİK; AABT tarafından tanınması gereken tipik bir ağrıdır. Her zaman, acil durum habercisi olmayabilir. Nedenleri belirsiz bir sorundan, akut barsak obstrüksiyonuna kadar değişebilir.

    Acilen, teşhis  edilip uygun tedavinin başlanması gerektiğinden, en kısa zamanda hastaneye nakledilmelidir

     

    RENAL  KOLİK

    • Böbrek taşının üreteri tıkamasıyla oluşan tipik ağrıdır.

    • Diğer kolik tarzı ağrılar gibi, birden bire şiddetlenir ve kasların gevşemesiyle hafifler.

    • Ağrı kasıklara ve dıştaki cinsel organlara yayılabilir (yansıyan ağrı)

    • Genellikle, ağrının şiddeti, ağrının acilen dindirilmesini de gerektirir.

    • O nedenle hemen acil servise götürülmelidir

    ÖZEFAGEAL REFLÜ (RETROSTERNAL YANMA)

    • Mide sıvısının, özefagusun (yemek borusunun) alt kısmına geri gelerek (reflüks), özefagus mukozasında yaptığı tahriş nedeniyle ortaya çıkan yakıcı tarzdaki ağrıdır. Sternumun arkasında hissedilir.

    • Substernal/retrosternal(göğüs kemiğinin[sternumun] arkasında) yanma tarzında hissedilen bir ağrıya neden olur

    • Genellikle ağır yemeklerden ya da içkiden sonra ortaya çıkar

    • Şişman kişilerde, sırt üstü yatmakla veya gerinmeyle ağrı şiddetlenir

    Başa Dön
    FONKSİYONEL BOZUKLUKLAR

     

    BULİMİA: 

    Açlık hissinin aşırı artmasıdır. Çok fazla yemek yeme eğilimi vardır. Kişi, bunlara rağmen normal kilosunu muhafaza eder. Çünkü, yemek sonrası kendini kusturur.

     

    ANOREKSİA NEVROSA:  

    Yemek yemeyi reddetme eğilimidir. Kilo kaybı vardır, malnütrisyon (yetersiz, dengesiz beslenme) görülür. Hasta bitkin ve kaşektiktir (bir deri bir kemiktir).

     

    KONSTİPASYON (KABIZLIK)

    Konstipasyonda; dışkı sert ve kuru olur; fekal impaction oluşabilir (dışkının barsakta uzun süre kalarak sertleşmesidir); distal kolon (dışa yakın bağırsak) kanseri görülebilir

    Konstipasyonun Nedenleri:

    • Hareketsizlik

    • Lif, taze sebze - meyva içermeyen hafif yemekler

    • Dişlerin azalması

    • Kitle oluşturan yiyeceklerin tüketilmemesi

    DİZÜRİ:

    İdrar yaparken yanma, kaşıntı veya ağrı hissetmektir

    Nedeni: Alt idrar yollarında (mesanede, üreterlerde, üretrada) yangı veya iltihaplanmadır.

    AABT açısından önemi:

    Genellikle acil olgu değildir. Hasta semptomatik tedavi gereksinmektedir o nedenle acil tanı konması önemlidir, hastaneye gitmesi önerilir

     

    HEMATÜRİ

    İdrarda kan bulunmasıdır(kanlı idrar). Gözle görülebilir ya da bazen görülmeyip, mikroskopik incelemeyle fark edilebilir.

    NEDENLERİ:

    idrar yollarındaki tümörler, taşlar; iltihaplar, yaralanmalar, olabilir.

     

    AABT AÇISINDAN ÖNEMİ:

    - Genellikle yaralanmalarda sık görülür; idrarda kan olması genitoüriner sistemde bir yaralanma olduğunun  göstergesidir.

    - Yaralanma olmaksızın görülen aşırı kanlı idrar, acilen tanı ve tedaviyi gerektiren bir durumdur

    - Yaralanma olsun olmasın böyle bir hastada idrarın dökülmeyip hastayla birlikte hastaneye götürülmesinde yarar vardır.

     

    İDRARA ÇIKMA SORUNLARI

    SIK İDRARA ÇIKMA:

    ·        24 saat içinde, normalden çok daha sık aralıklarla idrar yapmaktır. Bireylerin idrara çıkma sıklığı farklıdır o nedenle “kaç kez?” her hasta için farklı olabilir; normalde kaç kez çıktığı sorulduktan sonra o gün kaç kez olduğu sorularak arada fark saptanmalıdır.

    ·        Dizüri ile sık idrara çıkma bir arada ise mesane enfeksiyonu olabilir; ayrıca idrar kötü kokar

    ·        Yaşlı erkeklerde, idrara sık çıkmanın en önemli nedeni prostat büyümesidir

     

    NOKTÜRİ (GECE İDRARA ÇIKMA)

    ·        Eğer gece uykuyu bölerek idrar yapma ihtiyacı duyuluyorsa buna Noktüri denilmektedir. Normalde (aşırı sıvı alınmadıysa) gece idrar çıkılmaz. Eğer her gece birkaç kez idrara çıkma alışkanlığı başlamışsa bir sorun var demektir

    ·        Genellikle yaşlılarda rastlanan noktürinin nedeni konjestif kalp yetmezliğidir

    ·        İdrara çıkma sorunları acil durum değildir ancak tespit edildiğinde kaydedilmelidir

     

    AKUT İDRAR RETANSİYONU (İDRAR TUTULMASI- İDRAR YAPAMAMA)

    ·        Hasta genellikle, uzun zamandan beri idrar yaparken zorlanıyordur.

    ·        Prostatın büyümesi sonucu görülebilir.

    ·        Çok rahatsız edicidir

    ·        İdrar yapamama nedeniyle mesanede oluşan distansiyon(glob), şiddetli ağrıya neden olur

    ·        Çok çabuk gelişir (saatler içinde)

    ·        Acilen hastaneye yetiştirilmelidir

     

    DİZÜRİ : İdrar yaparken ağrı/acı/yanma hissedilmesi nedeniyle idrar yapmada zorlanmayı ifade eder

     

    İNKONTİNANS

    İdrar veya dışkı(gaita) kontrolünün ortadan kalkması; idrar ya da gaita kaçırmak / tutamamak

     

    ·        Epileptik nöbetler

    ·        Spinal yaralanmalar

    ·        Yaşlılık

    ·        Bilinç kaybı

     

    ACİL BAKIM AÇISINDAN İNKONTİNANS:

    ·        Beklenmedik bir anda görülen inkontinans, ciddi bir hastalığın habercisi olabilir.

    ·        Acil bakım gerektiren bir hastalık olmayabilir; mutlaka araştırılması, tanı konulması ve tedavi edilmesi gereken bir durumdur.

    ·        Bilinç kaybı ve nöbet geçirmenin acil bakımı dışında inkontinans için yapılması gereken özel bir bakım yoktur

     

    ÜRETRAL  AKINTI

    Erkek üretrasından idrar veya sperm dışında gelen her maddeye üretral akıntı denilmektedir.

    Nedenleri:

    ·        Venereal (cinsel) hastalıklardır.

    ·        Acilen tedavi olması için, hasta doktora yönlendirilmelidir

    ·        Diğer bulaşıcı hastalıklar gibi rapor edilmelidir

     

    VAJİNAL LEKE, KANAMA VE AKINTI

    Menstrual olmayan kanama ve akıntının görüldüğü durumlar:

    ·        Vajinal iltihaplar (kan içermeyen)

    ·        Uterus, vajen veya serviksin neoplastik hastalıkları

    ·        Menstrual bozukluklar